ዘኤርትራ ኦርቶዶክስ ተዋሕዶ መድሃኔ ኣለም ቤ/ክ ማኀበረ ማርያም እስራኤል

ትምህርቲ ሃይማኖት January 15, 2013

ነገረ ጾም

ጾም ማሌት ንዝተወሰነ ግዜ ካብ መብልዕን ካብ መስተን ምኽልካል እዩ፣፣እዚ ኮይኑ ከምቲ ቅዱስ ያሬድ ገሊጽዎ ዘሎ ጾም ኣብ እንጸመሉ ግዜን ዕለትን ዓይንና ፣እዝንና፣ኣእዳውና፣ኣፍና ፣ኮታስ መላእ ኣካላትና ሓጥያት ካብ ምስራሕ ምስ እንቑጠብ ምስቲ ዘይምብላዕን ዘይምስታይን ሓቢሩ ዝፆምናያ ጾም ሓቀኛ ጾም የብሎ፣፣

ናይ ጾም በዓል ቤት ባዕሉ ቅዱስ እግዚኣብሄር እዩ፣፣ንሰብ ኣኽቢሩ ድሕሪ ምፍጣሩ ኣብ መንጎ ፈጣርን ፍጡርን፣ኣብ መንጎ ገዛእን ተገዛእን ፣ኣብ መንጎ ኣመሓዳርን ተመሓድርን  “ካብ ፍረ እቲ ኣብ ገነት ዘሎ ኦም ኩሉ ብላዕ ካብ ፍረ እታ ጽቡቕን ክፉእን እተፍልጥ ኦም ግና ካብኣ ዝብላዕካላ መዓልቲ ብርግጽ ክትመውት ኢኻ እሞ ካብኣ ኣይትብላዕ።” ዝብል ናይ ጾም ኣዋጅ ተኣወጀ ፣ሕጊ ተሰርዔ፣፣(ዘፍ2፣16-17)

ስለዚ ጾም ብእግዚኣብሄር ዝተሰርዔ ፣ ዝሓለፉ ናይ እምነት ኣቦታትና ካኣ እና ፈጸምዎ ዝሓለፉ ስለዝኾነ ኩሉ ኣባል ቤተክርስቲያን ፣ቤተክርስቲያን ዝሰርዓቶም  ኣጽዋማት ተኸቲሉ ክኸይድ ሃይማኖታዊ ግዴታ ኣለዎ፣እዚ ካኣ ንረብሓ ማንም ሰብ ዘይኮነ ንረብሓ እቲ ዝጸውም ዘሎ ኣካል ፣ከመይ ዝሓለፉ ኣብታት ብጾም(ብጥምየትን ብጽምእን) ንኣምላኽ ኣስሚሮም ስለዝሓለፉ፣፣ጾም እምበኣር ብብሉይ ኪዳን ኮነ ብሓዲሽ ኪዳን  ዝተደንገገን ዝተነግረን  ኮይኑ ምስ ኣምላኽ ዘተዓርቕ፣ናብ መንግስተ ሰማያት ንምእታው በሪ ዝኸፈት ፣ኢድ እግዚኣብሄር ንምሕረት ከምእትዝርጋሕ ዝገብር ቀንዲ ዓንዲ ሕቖ ናይ ሓደ ክርስቲያን እዩ፣፣

ሊቀ ነብያት ሙሴ 40 ለይትን 40 መዓልትን ብዘይ መግብን መስተን ከምዝነበረ፣(ዘዳ10፣10)፣ንግስቲ ኣስቴር ፣ “እኽለማይ ከይበላዕኩምን ከይሰተኹምን ጽሙ ኣነን ኣዋልደይን እውን ክንጸውም ኢና” ኢላ ከም ዝኣዘዘት እሞ ብጸሞም እግዚኣብሄር ብዓይኒ ምሕረቱ ጠሚቱ ካብ ሞት ከምዘድሓኖም፣(መጽ.ኣስተር4፣1-መፈ)፣ልቢ ኣምላክ ቅድስ ዳዊት “ንነብሰይ ብጾም ቀጻዕክዋ፣እና በኸኹ ንነብሰይ ብጾም ኣሕሳእክዋ ሰባት እውን ጸረፉኒ”(መዝ35፣13,67፣10)፣ነብይ ዳንኤል እውን፣ “በቲ ግዜ እቲ ኣነ ዳንኤል ሰለስተ  ሰሙን ምሉእ ሓዚነ ነበርኩ፣እተን ሰለስተ ሰሙን ምሉእ ክሳዕ ዝውድኣ ጥዑም መባልዕ ኣይበላዕኩን፣ስጋን ወይንን ኣብ ኣፈይ ኣየእተኹን ዘይቲ እውን ኣይተለኸኹን”(ት.ዳን10፣2-3) ይብል፣፣ኣብ ብሉይ ኪዳን ኣብ ብዙሕ ስፍራ ስለ ጾም ተዘርዚሩ ኣሎ ፣፣ኣብ ሓዲሽ ኪዳን እንተ መጺእና’ውን  ባዕሉ ኣምላኽና  ኢየሱስ ክርስቶስ ኣብ ማይ ዮርዳኖስ  ምስ ተጠምቀ(ማቴ3፣13-17)፣ኣብ ገዳም ቆሮንጦስ ከይዱ 40 መዓልትን 40ለይትን ጾይሙ(ማቴ4፣1-11)፣ብዛዕባ ጾም ሰቢኹ “ስለ ጽድቂ ዝጸምኡን ዝጠምዩን ክጸግቡ እዮም እሞ ብጹኣን እዮም”(ማቴ5፣6)፣ስለ ኣጻውማናን ክንኮኖ ዝግብኣናን ክዛረብ ከሎ ድማ “እቶም ግቡዛት ጸወምቲ ዝኾኑ ድማ ብሰብ ምእንቲ ክረኣዩ ገጾም የጸምልዉ እዮም እሞ ክትጸሙ ከለኹም ከምኣቶም  ጽምልዋት  ኣይትኹኑ ዓስቦም ከምዝተቐበሉ ብሓቂ ይብለኩም ኣለኹ’’(ማቴ6፣16-17) እና በለ ጾምና ንውዳሴ ኮንቱ ኮይከውን ምሂሩና ኣሎ ፣፣ብዛዕባ እቲ ጋኔን ዝሓመ ቆልዓ ክዛረብ ከሎ ኻኣ “እዚ ኸምዚ ዝኣመሰለ ዓይነት ግና ብጾምን ብጸሎትን እንተ ዘይኮይኑ ኣይወጽእን እዩ”በሎም፣፣(ማቴ17፣21)፣፣ ቅዱስ ሃዋርያ ጳውሎስ እውን ብጾምን ጸሎትን ድኣ እምበር ጾም ስዒርካ ካብ ጾም ርሒቃ መንግስተሰማያት ከምዘይእቶ ክገልጽ ከሎ፣ “እምበኣር ኣሰር ሰላም ኣሰር  እቲ ንሓድሕድና እንተሓናነጸሉ ነገርን ንስዓብ ፣ብምኽንያት ብልዒ ንስራሕ ኣምላኽ ኣይተፍርሶ’’ ቀጺሉ እውን “ብልዒ ግና ኣብ ኣምላኽ

 

ኣየብጽሕን እዩ፣ እንተበላዕና ኣይንውስኽን እንተዘይበላዕና ኣይንንክን’’(ሮሜ14፣19,1ቆሮ8፣8)ከመይ ሰለስተ መንእሰያት ኣናንያ ፣ኣዛርያ፣ሚሳኤል ካብ እቲ ርኹስ መግቢ ስለተሓረሙን ንሰብነቶም ስለዝቐጽዑን ዝያዳ እቶም ምስ ኣቶም ዝነበሩ  ገጾም በሪሁ ካብ ኩሎም መልኪዖም ድኣ ተራእዩ እምበር ዝጎደሎም ኣይነበረን፣፣ከምቲ ኣምላኽና ኢየሱስ ክርስቶስ  ብጸሙ ግዜ ነቲ ዝፈተኖ ሰይጣን ዝሰዓሮ ንሕና እውን ብክርስቶስ ክርስቲያን ዝተሰመና በቲ ዘርኣየና መገዲ ምስ እንኸይድ  ንሰይጣን ካብ ዙርያና ክነርሕቖ  ኣጋንንቲ እውን ካብ ሰብነትና ክሃድሙ እዮም፣፣(ማቴ4፣1-8,17፣21)እንተኾነ ጾምና ኣብ ቅድሚ ኣምላኽ ቅቡል ዝኸውን ካብ ግብረ ስጋ ፣ካብ ርኽሰት ርሒቕና ብመንፈስ ብጸሎትን ምህለላን ምስ እንቐውም ጥራሕ እዩ፣፣እስራኤላውያን ብኣጻዋውምኦም ተነቒፎም እዮም፣ “…እንሆ ብመዓልቲ ጾምኩምሲ ተጋብርኩም ኢኹም እትገብሩ፣ ንጉዝኣትኩም ድማ ተገፍዕዎም ኣለኹም፣ክትጸሙ ከለኹም ትብኣሱን ትከራኸሩን ብሑሱም ጉ`ስጢት ትዋቕዑን ኣለኹም ጸለትኩም ኣብ ላዕሊ ከምዝስማዕ ገርኩም ሎሚ ኣይትጸሙን ዘለኹም”(ት.ኢሳ58፣3-12ኣንብብ)

ብዙሓት ሰባት ገለ ካብ ፍትወት ስጋ ዝተላዕለ ገለ ሰባት ካኣ ካብ ምንፍቕና ዝተበገሰ ንጾም ክነቕፉን ዘይመጽሓፍ ቅዱሳዊ ቃል ክዛረቡን ይስማዕ እዩ፣፣ገለ ካብኡ

 1.“ጎይታ ጾይሙልና ኢዩ” ማቴ4፣1-

2.መርዓዊ  ምስ ኣቶም ከሎ ዶ ኣዕሩኽ መርዓዊ ይጾሙ እዮም(ማቴ8፣15)

3.ብኣፍ ዝወጽእ እምበር  ብኣፍ ዝኣቱ ንሰብ ኣየርክሶን እዩ  (ማቴ15፣11)

ዝብል ኮይኑ እቲ ቀንዲ ዕላማ ሰብ ካብ ኣርዑት ጾም መሊቑ` ቀይዲ በተኽ መተን ክኸውን ሰይጣን  ንኣእምሮ ደቂ ሰባት እና ጠወየ ካብቲ ኣምላኽ ዝሰርዖ ሕጊ ጾም  ንምውጻእ ዝገብሮ ዘሎ ጻዕሪ እዩ ፣፣እንተኾነ “ጎይታ ጾይሙልና እዩ” ንዝብሉ ጎይታና ኢየሰስ ክርስቶስ ከምዝጾመ ንፈልጥ ኢና እንተኾነ ክንጸውም ኣይግብኣናን ድዩ እንተተባህለ ግን ይግብኣና እባ እዩ’ቲ ፣መልሲ ከመይ ኣቐዲምና ከምዝረኣናዮ ፣ድሕሪ ኣብ ገዳም ቆረንጦስ ምጻሙ ስለ ጾም ሰቢኹሉን ምሂርሉን እዩ፣፣(ማቴ4፣1-8, ማቴ5፣6,ማቴ6፣16-17,ማቴ17፣21ተመልከት)፣፣”ኣዕሩኽ መርዓዊ  መርዓዊ ከሎ ክጸሙ የብሎምን” ንዝብልዎ ካኣ፣ናብ መጽሓፍ ቅዱስ ምልስ ኢልና እንተ ኣንቢብና ጎይታ ዝመለሶ ቃል ነቶም ንሃወርያት “ስለምንታይ ብዕለት ሰንበት ሸዊት ቀንጢቦም ዝበልዑ” ኢሎም ዝኸሰሱ  ፈሪሳውያን  ዝተዋህበ መልሲ ኮይኑ ፣ጾም ከም ዘይግባእ ዘስምዕ ኣይኮነን ፣ከመይ ቅድሚ እዚ ኢሉ ምዝራቡ 40መዓልትን 40ለይትን ዝጾመ እቲ ንኣዳም ጾም ዝኣወጀ ኣምላኽና ኢየሱስ ክርስቶስ ኢዪ(ዘፍ2፣16-17)፣፣እዚ ስለዝኾነ ካኣ ከምቃሉ መርዓዊ(ኢየሱስ ክርስቶስ)ካብ ኣቶም ምስተፈለየ(ምስ ዓረገ)ቅዱሳን ሃወርያት ጾይሞምን ምሂረምሉን እዮም፣፣(ሮሜ14፣9,13፣3,1ቆረ6፣13,ሮሜ14፣6)፣፣ነቲ ብ ኣፍ ዝወጽእ እምበር ብ ኣፍ ዝኣቱ ኣየርክስ ኢዩ ንዝብልዎ ድማ  ብዝያዳ ነቲ ምዕራፍ ብምልኡ እሞ ነንቦ  ብግልጺ ንጹሩን ብሩሁን ኮይኑ ተጻሒፉ ኣሎ፣፣እቲ ቃል ከምዚ ይብል፣ “ብድሕሪ እዚ ካብ እዮሩሳሌም ዝመጹ መማህራን ሕጊን ፈሪሳውያንን ናብ ኢየሱስ ቀሪቦም ‘ስለምንታይ ደቂ መዛሙርትኻ ስርዓት ዓበይቲ ዘፍርሱ፣ምኽንያቱ እንጌራ ክበልዑ ከለዉ ኣኣዳዎም ኣይሕጸቡን እዮም’ እና በሉ ሓተትዎ(ማቴ15፣1-2)…..ብድሕሪ እዚ ኢየሱስ ነቶም ህዝቢ ጸዊዑ”ስምዑ ኣስተውዕሉ ንሰብ ዘርክሶ ካብ ኣፍ ዝወጽእ ድኣ እምበር ናብ ኣፍ ዝኣቱ ኣየርክሶን እዩ’በሎም ሽዑ ደቂ መዛምርቱ ቀሪቦም “ፈሪሳውያን ዘረባኻ ሰሚዕም ከምዝተዓንቀፉስ ፈሊጥካዶ ‘በልዎ፣፣……….ጴጥሮስ ድማ

 

‘ነዚ ምስላ እዚ  ግዳ ተርጉመልና’በሎ፣፣ኢየሱስ ካኣ ‘ንስኻትኩምን እውንዶ ገና ኣየስትውዓልኩምን? ኣቲ ብኣፍ ዝኣቱ ዘበለ ናብ ከብዲ ከምዝሓልፍ እሞ ንግዳም ከምዝወጽእዶ ኣይትፈልጡን  ኢኹም?እቲ ካብ ኣፍ ዝወጽእ ግና ካብ ልቢ እዩ ዝመጽእ እሞ ንሲኡ እዩ ንሰብ ዘርክሶ፣፣ካብልቢ ክፉእ ሓሳብ፣ቅትለት፣ዝሙት፣ምንዝርና፣ስርቂ፣ብሓሶት ምምስካር፣ጸርፊ ይወጽእ እዩ  እሞ እዚ እዩ ንሰብ ዘርክሶ እምበር ብዘይተሓጽበ ኣእዳው ምብላዕሲ  ንሰብ ኣየርክሶን እዩ በሎም፣፣”(ማቴ15፣1-መፈ ነንብቦ)፣፣እቲ ቃል እምበ ኣር ንጹር ስልዝኾነ ብምስትውዓል ክንከይድ  እቲ ዝተዘርበ ካኣ ብዛዕባ ኢድ ተሓጺብካ ምብላዕን ዘይምብላዕን ድኣ እምበር ጾም ከምዘየድሊ ዘስምዕ ከምዘይኮነ ክንግንዘብ ይግብኣና፣፣

ዓይነት ጾም

1.ናይ ግሊ ጾም-እዚ ጾም እዚ ሓደ ክርስቲያን ብወለንትኡ  ዝጸሞ ወይ ድማ ብመገዲ ኣበነፍሲ ብቆነና መልክዕ ዝወሃቦ  ኢዩ፣፣መዝ35፣13,ት.ዳን10፣2,ማቴ6፣16,ማቴ4፣1,

2.ናይ ኣዋጅ ጾም- ብመርሒነት ኣብታት ካህናት  ብደረጃ ቤተክርስቲያን ዝእወጅ ፣ኩሉ ኣማኒ ህዝቢ ኣብ ግዚኡን ሰዓቱን ክጸሞ ዝግብኦ እዩ(ግ.ሃዋ20፣28,ማቴ18፣18,ማቴ10፣40,1ቆሮ14፣40)”ኣነ ድማ ኣብ ቅድሚ እግዚኣብሄር ኣምላኽና ርእስና ክነዋርድ፣ንዓናን ንህጻናትናን ንኹሉ ቅንዕቲ መገዲ ካብኡ  ክንልምን ኢለ ኣብ ሩባ ኣሃዋጾም ኣወጅኩ “ከምዝበለ እዝራ ፣፣(እዝ8፣21)

     2.1.ዓቢ ጾም-ማቴ4፣1-

     2.2.ጾመ ሃዋርያት-ካብ በዓል መንፈስቅዱስ -5ሓምለ

    2.3.ጾመ ስብከት(ጾመ ነብያት/ታሓሳስ/ልደት)-15 ሕዳር-29ታሕሳስ(ኣብ ዘመነ ዮሃንስ 28 ታሕሳስ)

    2.4.ጾመ ፍልሰታ–1ነሃሴ-16ነሃሴ

    2.5.ጾመ ድሕነት

    2.6.ጾመ ነንዌ-ት.ዮናስ ምዕ1—3

     2.7.ጾመ ገሃድ- ድሮ ጥምቀት

ተወሳኺ ጥቕስታት

2ሳሙ12፣16-17,ዘዳ9፣9-18,ዘዳ10፣10,1ነገ19፣6,ኢዩ2፣14, መዝ135፣13, መዝ109፣24,ማቴ9፣14,ሮሜ14፣6,1ቆሮ13፣35, ግ.ሃዋ13፣3,14፣23, ሮሜ16፣18

ወስብሃት ለእግዚኣብሄር

ወለወላዲቱ ድንግል

ወለመስቀሉ ክቡር

ኣሜን፣፣

 

2 Responses to “ትምህርቲ ሃይማኖት”

  1. bezaeba tsome ketxhfu wey ketsebku mejmerya nesekum xewemti ketkonu alekum nebaelkum sega ketbeluu wiski ketcheletu dawaalkum bezaeba xome ketmhru gen men iyu kabakum kemahar xome xegie nay adiena kedste kedusan dengel maryam ketbelewo hagikumsi bezaeba xome dema ketsebku xome da belkum melhaskum zeytxewem tedeakoyna entay waga alewo bejakum atum hasewti kahnat dyakonat mergietatat beflay nay dyablos yemanay ied koynkum zelekum agelgelti ina behalti neseha etewu

    • በስመ ኣብ ወወልድ ወመንፈስ ቅዱስ ኣኃዱ ኣምላኽ ኣሜን። ዝኸበርካ ናይ ክርስቶስ ናይ ቀራንዮ፡ ብደም ክርስቶስ ዝተዓደግካ፡ በቲ ክቡር ዝኸበርካ ሓውና ሚክያስ ሰላም ኣምላኽ ምሳኻ ይኹን።
      ብምቕጻል ስለ እቲ ዝሃብካና ርእይቶ ኣዚና ነመስግነካ፡ ኣምላኽና ከም ዝመሃረና ድማ ዝያዳ እኳ ድኣ ከም እነፍቅረካ ገበርካና።
      ክቡር ሓውና፡ በዚ ኣጋጣሚ ክንብለካ ንደሊ ነገር እንተ ኣሎ ግና ኣቐዲምና ክንፈልጦ ዘለና ዝያዳ ኩሉ ከኣ ሰባት ንገዛእ ርእሶም እንተፈረዱ ሰናይ ኢዩ፡ ናብ ንስሓ ክበጽሑ ዘኽእሎም ሓደ ዓቢ ጉዕዞ’ውን ስለ ዝኾነ።
      ሕጂ’ውን ብነፍስኻ ብኡነት ኣዚና ኢና ነፍቅረካ ኣዘራርባኻ ግን ኣይግድን።
      ቅድስት ቤተ ክርስቲያን ስርዓታን ሕጋን ፍሉጥ ኢዩ በዚ ኢያ ከኣ ትኸይድ። እንተኾነ ሰባት ካብ ሕጋን ስርዓታን ኣይወጹን ኢዮም ማለት ኣይኮነን። ሕጂ ስለ ርእስና ንኽንመጻደቕ ኣይኮናን ንጽሕፈልካ ዘለና፡ እንተኾነ ግን ዋላ እኳ ሰባት ሓጢኣት ንግበር እምበር ፡ ብዛዕባ እዚ ርእይቶ መበገሲ ገርካዮ ዘለኻ ጽሑፍ ግን ካብ ሓቂ ኣይወጻናን። ስርዓት ዝፈቐዶ ናይ ቅድስት ቤተ ክርስቲያን ትምህርቲ ጽሒፍና ኣለና።
      ሕጂ’ውን ጽድቂ ምእንቲ ክኾነካ ጸርፊ ገዲፍካ ርእይቶን ምኽርን እንተሃብካ ኣዝዩ ሰናይን ጥዑምን እዩ፡ ሃይማኖታዊ ግዴታኻ’ውን ስለ ዝኾነ።
      ብዝተረፈ ኣምላኽ ካብ ሕማቕ ምዝራብ ንኹላትና ይሰውረና፡ ናይ እምነትን ግብርን ሰባት ከኣ ይበለና።
      ምስጋና ንቅድስት ሥላሴ!!!


Leave a Reply

Fill in your details below or click an icon to log in:

WordPress.com Logo

You are commenting using your WordPress.com account. Log Out / Change )

Twitter picture

You are commenting using your Twitter account. Log Out / Change )

Facebook photo

You are commenting using your Facebook account. Log Out / Change )

Google+ photo

You are commenting using your Google+ account. Log Out / Change )

Connecting to %s

 
Follow

Get every new post delivered to your Inbox.

Join 5,980 other followers